Nabız Nedir? Sistol esnasında, kalbin sol ventrikülünden aortta atılan kanın oluşturduğu basınç arter duvarında dalgalanmalara yol açar. Basıncın etkisiyle arterlerde oluşan dalgalanmalara nabız denir.
Bir dakikalık süre içinde kalbin kasılmasıyla atılan kanın arter duvarına yaptığı basıncın sayısına nabız sayısı denir. Nabız sayısı normal insanda 60–80/dk. arasındadır. Nabız, kalbin bir dakikalık süre içerisinde arterlere kaç defa kan pompalandığının ve pompalama işleminin ritmik olup olmadığının göstergesidir. Nabız genellikle arteria radialisten (el bileğinden) alınır.
Kalp atış hızını nasıl ölçersiniz?
Kalp atış hızınızı ölçmeden önce sakin ve dinlenmiş olmalısınız. Ortalama bir değer elde etmek için gün boyunca düzenli olarak ölçüm yapmak önemlidir. Kalbin bir dakikada kaç kez attığını ölçmek için, boğaz bölgenizdeki gırtlağın her iki tarafındaki arterlerden birine elinizin üç parmağını kullanarak bastırın. Kalp atışlarını hissettiğinizde saatinizde veya telefonunuzda ayarladığınız kronometreyi önünüzde hazırlayın ve 60 saniyede kalbinizin kaç kez attığını sayın. Bu, mevcut kalp atış hızı bilgilerinize erişmenizi sağlar. Sonuç dakikada 60-80 atım ise, ideal kalp atış hızı okumalarına sahipsiniz. Diğer bir ölçüm yöntemi ise diğer elinizin üç parmağını kullanarak bileğinizin başparmağınızın arkasındaki bölgesine bastırmaktır.
Kan basıncını, kullanımı kolay tansiyon monitörleri ile de ölçebilirsiniz. Her üç yöntemde de kalp atışının belli bir ritimde ve daha dolgun hissedilmesi gerekir. Halk arasında tekleme olarak bilinen anormal bir kalp atışı fark ederseniz, bir doktora görünmek mantıklıdır. Kalp ritmi bozukluğu teşhisi konan hastalar için doğrudan kalp üzerine oturtularak doğru kalp atış hızı bilgisini almak daha doğrudur. Birçok hastalığın erken teşhisi için düzenli nabız kontrolü önemlidir.
- İlginizi Çekebilir: İlk yardım sertifikası nereden alınır?
Kalp atış hızını etkileyebilecek etkenler:
- Havanın durumu
- Sıcaklık
- Nem oranı
- Birdenbire ayağa kalkmak
- Stres
- Kaygı
- Egzersiz
- Obezite
- Tiroid ilaçları
- Yaş durumu
Taşikardi (Nabız Yüksekliği)
Taşikardinin Çeşitleri ve Belirtileri
- Sinüs Taşikardisi: En sık görülen tiptir. Stres, egzersiz gibi durumlarda normal bir tepki olsa da, bazı durumlarda altta yatan bir sağlık sorununun işareti olabilir.
- Supraventriküler Taşikardi: Kalbin üst odacıklarında başlayan düzensiz bir elektriksel aktivitedir.
- Ventriküler Taşikardi: Kalbin alt odacıklarında başlayan daha ciddi bir durumdur ve ani kalp durmasına yol açabilir.
Belirtiler:
- Kalp çarpıntısı
- Nefes darlığı
- Baş dönmesi
- Bayılma
- Göğüs ağrısı
- Halsizlik
- Terleme
Taşikardi Teşhisi ve Tedavisi
- Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini kaydederek teşhisin konulmasında en önemli araçtır.
- Ekokardiyografi: Kalbin yapısı ve işlevi hakkında detaylı bilgi verir.
- Holter monitörizasyonu: 24-48 saat boyunca kalp ritmini kaydederek teşhiste yardımcı olur.
- Tedavi: Teşhis edilen nedenlere göre ilaç tedavisi, kalp pili takılması, ablasyon veya cerrahi gibi yöntemler tercih edilebilir.
Ayrıca bakınız: https://www.memorial.com.tr/hastaliklar/tasikardi-kalp-carpintisi-belirtileri-ve-tedavi-yontemleri-nelerdir
Nabız Düşüklüğü (Bradikardi)
Bradikardi Türleri ve Belirtileri
- Sinüs Bradikardisi: Kalbin doğal pacemaker’ı olan sinüs düğümünün yavaş çalışması sonucu ortaya çıkar. Genellikle belirti vermez ancak bazen yorgunluk, baş dönmesi ve bayılmaya neden olabilir.
- Atrioventriküler Blok: Kalbin üst ve alt odacıkları arasındaki elektriksel iletişimde bozulma olduğunda görülür. Şiddetine göre farklı belirtileri olabilir.
Bradikardi belirtileri:
- Yorgunluk
- Baş dönmesi
- Bayılma
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Zihinsel karışıklık
- Soğuk terlemeler
Bradikardi Teşhisi ve Tedavisi
- Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini kaydederek teşhisin konulmasında en önemli araçtır.
- Ekokardiyografi: Kalbin yapısı ve işlevi hakkında detaylı bilgi verir.
- Holter monitörizasyonu: 24-48 saat boyunca kalp ritmini kaydederek teşhiste yardımcı olur.
- Tedavi: Altta yatan neden, belirtiler ve hastanın genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak tedavi planı oluşturulur. Tedavi seçenekleri arasında ilaç tedavisi, kalp pili takılması ve cerrahi gibi yöntemler yer alır.
Bradikardi ve Yaşam Kalitesi
- Düzenli Kontrol: Doktor kontrolünde olmak ve önerilen ilaçları düzenli kullanmak tedavi için gereklidir.
- Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve yeterli uyku bradikardi yönetiminde önemlidir.
- Stres Yönetimi: Stres kalp atış hızını etkileyebilir, bu nedenle stres yönetimi teknikleri öğrenmek faydalı olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
- Bradikardi bulaşıcı mıdır? Hayır, bradikardi bulaşıcı bir hastalık değildir.
- Bradikardi neden olur? Yukarıda belirttiğimiz gibi birçok nedeni olabilir, detaylı bilgi için bir kardiyoloğa başvurmanız önerilir.
- Bradikardi tehlikeli midir? Bazı durumlarda ciddi sorunlara yol açabilir, bu nedenle tedavi edilmesi önemlidir.
